Evangelical Greek Free Church

Good News Magazine - ΗΘΙΚΗ ΧΡΕΟΚΟΠΙΑ

και ο αγώνας της ψυχής για ΝΙΚΗ

    «Ευρίσκω άρα τον νόμον, τω θέλοντι εμοί ποιείν το καλόν, ότι εμοί το κακόν παράκειται» Απ. Παύλος - Ρωμ. ζ' 21.
   
Η σύγχρονη επιστήμη, παρά τις προσπάθειές της να φωτίσει το μυστήριο που κρύβει ο άνθρωπος στον εσωτερικό του κόσμο, δεν κατάφερε να μας δώσει απάντηση συγκεκριμένη. Από τους πολ­λούς λόγους που θα μπορούσε κανείς ν' αναφέρει, ένας είναι ο πιο σημαντικός: Ότι μέσα μας κυριαρχεί η δυσαρμονία, το παράλογο, η αντίφαση. Να είναι άρα­γε αλήθεια πως "η καρδιά του ανθρώπου είναι καμωμένη να συμφιλιώνει αντιφά­σεις"; (David Hume). Δεν αποκλείεται.
  
 Το βέβαιο είναι ότι μόνον ο άν­θρωπος, απ' όλα τ' άλλα όντα, ζει τραγι­κά διχασμένος-μοιρασμένος στα δυο. Θέλει το αγαθό, πράττει όμως το κακό. Βασανίζεται από τύψεις, μεταμελείται πι­κρά, υποφέρει απ' όσα κακά έχει κάνει και όμως ξαναπέφτει πάλι στα ίδια παρα­πτώματα, τα ίδια λάθη, τις ίδιες άνομες πράξεις. Πώς θα μπορέσει να σταθεί όρ­θιος; να ισορροπήσει; να βρει την εσωτε­ρική ειρήνη του; Αγωνίζεται σκληρά, πα­λεύει ασταμάτητα να δαμάσει τον εαυτό του ωστόσο βγαίνει πάντα νικημένος.
   
Ποια είναι η αιτία; Πού οφείλεται η αδυναμία μας να νικήσουμε στην εσω­τερική αυτή πάλη; Δεν υπάρχει δυνατότητα να γαληνέψει η ψυχή μας;
   
Οι πριν από τον Απ. Παύλο αρ­χαίοι Έλληνες (κυρίως) στοχαστές σταμα­τούν στην περιγραφή, αναζητώντας το αίτιο του κακού, που άλλοι το εντοπίζουν σε κάποια λαθεμένη απόφαση -χωρίς πια να υπάρχει θεραπεία (Αριστοτέλης), γιατί ότι έγινε δεν ξεγίνεται. Άλλοι πι­στεύουν και προτείνουν ότι το κακό θα μπορεί να προληφθεί αν γίνει έγκαιρη και σωστή διαφώτιση (Επίκτητος). Άλλοι τέλος αποσιωπούν εντελώς τη θερα­πεία του προβλήματος αφήνοντας τον άνθρωπο να υποκύψει στην ήττα του, με τραγική αυτεπίγνωση της αδυναμίας του... (Ποιητές). Ο Απ. Παύλος αντίθετα, όχι μόνο την αιτία της ηθικής χρεοκο­πίας, αλλά και θεραπεία στο μεγάλο αυ­τό πρόβλημα κάθε ανθρώπου μας προ­τείνει.
   
Στο ζ' κεφάλαιο της επιστολής του προς τους Ρωμαίους περιγράφει, με θαυμαστή παραστατικότητα, την εσωτε­ρική πάλη του ανθρώπου για την ηθική νί­κη. Η ανάλυσή του αυτή καλύπτει ηθικά κάθε ψυχή σε πανανθρώπινη κλίμακα.
   
Ο Απ. Παύλος δεν είναι τυχαία προσωπικότητα. Τον συνοδεύουν όλα τα τεκμήρια της παγκοσμιότητας, σε βαθμό που επάξια να φέρει τον τίτλο του Απο­στόλου των Εθνών. Έζησε από μικρό παι­δί σε περιβάλλον ευσεβών ανθρώπων, που ήσαν προσηλωμένοι στη μονοθεϊστική θρησκεία του γνήσιου Ισραήλ. Όταν μεγάλωσε σπούδασε σε βάθος τη σημα­σία του Μωσαϊκού Νόμου γεγονός που ανεβάζει τη συνείδηση του ανθρώπου σε ηθικό επίπεδο παγκόσμιου κύρους. Σαν άνθρωπος ο Σαύλος, πριν γίνει ο χριστια­νός Παύλος, ταυτίζονταν με τον πνευμα­τικό Ισραήλ στην προσμονή του Μεσσία. Ομολογούσε επίσημα ότι "πίστευε σε ό­λα τα γραμμένα στο Νόμο και τους Προ­φήτες" και το σπουδαιότερο: δήλωνε ε­πίσημα ότι "προσπαθούσε να έχει πάντο­τε καθαρή (άπταιστο) συνείδηση απένα­ντι στον Θεό και τους ανθρώπους!" (Πρά­ξεις κδ' 14, 16).
  
 Όλη όμως η εμπειρία της προη­γούμενης ζωής του τον κρατούσε σε α­πορία που, με αγωνία διαπίστωνε ότι τον οδηγούσε σε αδιέξοδο. Μέχρις ότου, τε­λικά, συνάντησε προσωπικά τον κύριο Ιη­σού. Ήταν μια συνάντηση που δεν την περίμενε, ούτε φυσικά, μπορούσε να τη διανοηθεί. Παρ' όλ' αυτά ήταν αυτή που αποτέλεσε το πρωταρχικό γεγονός στο ξεκίνημά του, για την καινούργια του ζωή -την ιδιωτική και τη δημόσια.
   
Ο άλλοτε Σαούλ, αναγεννημένος τώρα και με νέο όνομα -Παύλος [δηλ. ο ελάχιστος], γνωρίζει πολύ καλά "τι είναι ο άνθρωπος" [ποια είναι η αξία του] ο­σοδήποτε αμαθής ή σπουδαγμένος, με φυσικά ή επίκτητα προσόντα και θρη­σκευόμενος τυπικά. Όμως και για τ' α­ξιώματα κι όλες τις τιμές και τα προσό­ντα, δηλώνει: "εκείνα τα οποία ήσαν εις εμέ κέρδη" "με την πίστη στον Χριστό, τα είδα σαν μειονεκτήματα" ["ταύτα ή­γημαι δια τον Χριστόν ζημίαν" κειμ.]. "κι εξακολουθώ να τα θεωρώ μειονεκτήμα­τα, σε σχέση με το ασύγκριτα ανώτερο αγαθό που κέρδισα γνωρίζοντας τον Ιη­σού Χριστό τον Κύριό μου" (Φιλιπ. γ' 7, 8).
   
Το πιο σπουδαίο μάθημα που τον δίδαξε η πείρα της παρουσίας του Χρι­στού στη ζωή του ήταν ότι η ριζική αλλα­γή του ανθρώπου μετά από τη δυναμική επέμβαση του Αναστημένου Κυρίου στην ψυχή του, αποτελεί αληθινό θαύ­μα!! κι αυτό το γεγονός σημαδεύει τη ζωή του λυτρωμένου πιστού μ' ένα χαρα­κτηριστικό ολοκληρωτικά καινούργιο! Θα σημειώσει γι' αυτό επιγραμματικά: "Ώστε ει τις εν Χριστώ καινή κτίσις" [εάν κανείς ανήκει στον Χριστό είναι καινούργια δη­μιουργία] Β' Κορ. ε΄ 17).
   
Αποτέλεσμα της βαθιάς αλλαγής που συνέβη στον εσωτερικό του άνθρω­πο ήταν η αληθινά πνευματική ζωή του. Μια ζωή νίκης και πλούσιας καρποφο­ρίας για τη δόξα του Θεού. Με θυσία και υποδειγματική υπακοή στον Κύριο κάνει αδάπανο το έργο της σωτηρίας πλήθους ανθρώπων, που για χάρη τους ενανθρώ­πησε ο Γιος του Θεού!
   
Η ριζική αλλαγή του ανθρώπου μετά από τη δυναμική επέμβαση τον Αναστημένου Κυρίου στην ψυχή του, αποτελεί αληθινό θαύμα!
   
Ο ισχυρισμός κάποιων ερμηνευ­τών ότι ο Απ. Παύλος στο πιο πάνω κε­φάλαιο αναλύει την ψυχολογία του παλι­ού Ιουδαίου δεν ευσταθεί. Ο ίδιος, όταν αναφέρεται στην προηγούμενη ζωή του, δεν απευθύνεται στους συμπατριώτες του αλλά στους εθνικούς.
   
Άλλωστε το χρέος που ένιωθε α­πέναντι στα έθνη, αποτελεί μιαν επιπλέ­ον απόδειξη, ότι με όσα είπε για την α­τομική πείρα του, καλύπτει την ψυχολο­γία του ενός και μοναδικού ανθρώπου, όπως πρέπει να λογίζεται κάθε άνθρω­πος μπροστά στον Θεό, χωρίς να δίνε­ται ιδιαίτερη σημασία στη φυλή, το έθνος και τη γλώσσα.

Αξίζει να προσθέσουμε ακόμη πως: Για τον Απ. Παύλο ο γραπτός Νό­μος, που τον σέβονταν και τον φοβόταν συνάμα, γινόταν (μετά την αναγέννησή του) αληθινή ζωή, που ανάβλυζε μες από την ψυχή του, σα νάταν γραμμένος στην καρδιά του.

    Ας δούμε τώρα τα κύρια σημεία της ανάλυσης που αναφέρονται στην ηθι­κή πάλη, όπως τη ζει μέσα του, κάθε άν­θρωπος ώσπου να φτάσει στην ποθητή νί­κη.
   
Η πρώτη προϋπόθεση, ο απόλυτα αναγκαίος όρος για την κατανόηση του η­θικού προβλήματός του είναι ο άνθρω­πος να συνειδητοποιήσει την αθλιότητά του, ν' αποκτήσει επίγνωση της ηθικής κατάστασής του. Σ' αυτό θα τον βοηθήσει η σκέψη του εδαφ. 12 που προβάλλει σα συμπέρασμα σειράς συλλογισμών που προηγήθηκαν.
   
"Ώστε ο μεν νόμος είναι άγιος και η εντολή αγία και δικαία και αγαθή". Ο Νόμος στην απόλυτη υπόστασή του εί­ναι κάτι το πνευματικό και άγιο. Στη σχέ­ση του όμως, με την αμαρτωλή φύση μου, είναι αυτός που με πληροφορεί για την ελεεινή, από ηθική άποψη, κατάστασή μου.
   
Εδ. 14: "Γιατί ξέρουμε καλά πως ο νόμος είναι θεϊκός ενώ εγώ είμαι αδύ­ναμος άνθρωπος, πουλημένος στην α­μαρτία": Όσο εμβαθύνω με τη σκέψη μου στη θεία προέλευση του Νόμου, τόσο βλέπω τη χρεοκοπία μου σαν πραγματο­ποιημένο γεγονός, που με κρατάει δούλο κάτω από την εξουσία της αμαρτίας.
  
Εδ. 15: "Διότι εκείνο το οποίον πράττω δεν γνωρίζω, επειδή εκείνο το οποίον θέλω τούτο δεν πράττω, αλλ' ε­κείνο το οποίο μισώ τούτο πράττω". Για­τί εκείνο που ξεκινώ να κάνω από την αρ­χή ως το τέλος, δεν το κατέχω. Νιώθω ότι μέσα μου μια δύναμη με σπρώχνει εκεί που δεν θέλω και ενώ μισώ αυτό που δεν θέλω να κάνω, στο τέλος βρίσκομαι μπρο­στά σε πραγματοποιημένο γεγονός, αντί­θετα με τη θέλησή μου.
   
Εδ. 16: "Κάνοντας όμως αυτό που κατά βάθος δεν θέλω, αναγνωρίζω έμπρακτα πως οι εντολές του Νόμου εί­ναι σωστές". Αφού λοιπόν, η θέλησή μου είναι αντίθετη σ' αυτό που τελικά κυριαρ­χεί σαν πράξη, και που το αποδοκιμάζω, συμφωνώ θεωρητικά με το Νόμο και δέ­χομαι ότι είναι άγιος και καλός.
   
Εδ. 17: "Κι έτσι, φτάνω πια στο σημείο να μη διαπράττω εγώ ο ίδιος το κακό αλλά η αμαρτία που έχει εγκατα­σταθεί μέσα μου". Και καταλήγω στο συ­μπέρασμα ότι το Εγώ μου διαφωνεί με τη διάπραξη του κακού, παράλληλα όμως εί­μαι υποχρεωμένος να δεχθώ ότι μέσα μου φωλιάζει η αμαρτία, που έχει όλη τη δύ­ναμη που με αναγκάζει να υποκύπτω στη μοίρα του νικημένου.
   
Πρέπει εδώ να διευκρινίσουμε, κι ας μη θεωρηθεί τούτο πλεονασμός, ότι στα παραπάνω εδάφια περιγράφεται η πείρα του ανθρώπου που αγωνίζεται να γίνει καλός, τίμιος, άγιος με τις δικές του δυνάμεις. Αυτές όμως κάθε φορά εξουδε­τερώνονται από τη δύναμη της αμαρτίας που κυριαρχεί μέσα του. Πόσες φορές η ζωή δεν σου απέδειξε ότι έκανες πράγμα­τα που ήθελες ειλικρινά ν' αποφύγεις... κι από την άλλη διαπίστωσες πως δεν βρή­κες τη δύναμη μα ούτε και τη θέληση να κάνεις κάτι που είχες τη βεβαιότητα ότι ή­ταν απόλυτα σωστό, δίκαιο, καλό!
   
Εδ. 18α: "Και μαρτυρεί γι' αυτό η ίδια η συνείδησή μου ότι δεν κατοικεί μέσα μου το καλό". "Ετσι το ξέρω πια, ό­τι στο είναι μου δεν έχω τίποτε που να το επαινέσω. Είμαι άνθρωπος με επιβαρημέ­νη κληρονομιά, χωρίς τίποτε το αγαθό!
   
Εδ. 18β: "Απόδειξη πως θέλω να κάνω το καλό, δεν βρίσκω όμως τη δύ­ναμη να το μετατρέψω σε πράξη". Βρί­σκομαι σε δίλημμα: μέσα μου συγκρού­ονται δυο δυνάμεις: Από τη μια μεριά η θέλησή μου ταυτίζεται πλήρως με το κα­λό, που το νιώθω και θέλω να συμμορ­φωθώ μ' αυτό, αλλά ξεκινώντας, στην πράξη χάνω τον προσανατολισμό μου. Στις ενέργειές μου η ελπίδα μου με δια­ψεύδει και μένω άπραγος. Το αγαθό φεύγει μες από τα χέρια μου.
   
Εδ. 19: "Διότι δεν κάνω το αγαθό το οποίο θέλω- αλλά το κακό το οποίο δεν θέλω, αυτό κάνω".
   
Εδ. 20: "Αν όμως κάνω αυτό που δε θέλω, τότε την πράξη μου την καθο­ρίζω όχι πια εγώ αλλά η αμαρτία που εί­ναι θρονιασμένη μέσα μου.
   
Εδ. 21: "Βρίσκω λοιπόν τον νό­μο, ότι, ενώ εγώ θέλω να πράττω το κα­λόν, πάρεστιν εις εμέ το κακόν" [ότι εμοί το κακόν παράκειται -κειμ.] Δηλαδή, δια­πιστώνω σαν συμπέρασμα ότι ο Νόμος υ­πάρχει για να μου υποδείξει το καλό, μα και να μου θυμίσει πως είναι έτοιμη να ξυ­πνήσει μέσα μου η ξεπεσμένη μου φύση, που σαν μόνο και πρόχειρο έργο της είναι η πραγμάτωση του κακού!.
   
Εδ. 22, 23: "Εσωτερικά συμφω­νώ και χαίρομαι με όσα λέει ο νόμος του Θεού, διαπισrώνω όμως πως η πράξη μου ακολουθεί έναν άλλο νόμο, που α­ντιστρατεύεται στο νόμο με τον οποίο συμφωνεί η συνείδησή μου: είναι ο νό­μος της αμαρτίας που κυριαρχεί στην ύ­παρξή μου και με κάνει αιχμάλωτό της". Ο εσωτερικός μου άνθρωπος νιώθει ιδιαί­τερη χαρά να βρεθεί με το μέρος του Νό­μου του Θεού. Αλλά βλέπω με κατάπληξη, πως ένας άλλος νόμος, που τον υπαγο­ρεύουν τα μέλη του σώματός μου, αντι­στρατεύεται στην ενδόμυχη φωνή της καρδιάς μου και κατορθώνει τελικά να με σύρει αιχμάλωτο στην αδυσώπητη εκείνη μοίρα των παθών, που απορρέουν από την ξεπεσμένη σαρκική διάθεσή μου.
   
Απέναντι σ' αυτό το αδιέξοδο η α­γωνία της ψυχής κορυφώνεται:
   
Εδ. 24: "Τι δυστυχισμένος, αλη­θινά που είμαι! Ποιος μπορεί να με λυ­τρώσει από την ύπαρξη αυτή που έχει υ­ποταχθεί στο θάνατο;" Είναι σαν να λέει: Νιώθω απελπιστικά άθλιος, ύστερ' από τόση ταλαιπωρία... Ποιος μπορεί να με γλιτώσει απ' το χάρο που ξεπροβάλλει μες από τ' άθλιο κορμί μου;
   
Δεν ρωτάει "πώς" αλλά "ποιος θα με λυτρώσει," Είναι φανερό πως με την έμμεση αυτή επίκληση φανερώνει πως κατά βάθος έχει συνειδητοποιήσει την ανάγκη ενός Λυτρωτή και τον οποίο α­ναγνωρίζει στο πρόσωπο του Δοξασμέ­νου Κυρίου Ιησού!
   
Εδ. 25: "Ευχαριστώ τον Θεό δια του Ιησού Χριστού του Κυρίου μας". Ας έχει δόξα ο Θεός, συμπεραίνει και τον ευ­χαριστώ, γιατί απ' την ταλαιπωρία και το θάνατο μ' έσωσε με θαυματουργική επέμ­βαση ο Χριστός, που Του το ζήτησα με πί­στη, και τώρα ζει μέσα στην καρδιά μου και Τον αναγνωρίζω Κύριό μου καθώς και Κύριο όλων των ανθρώπων που Τον πί­στεψαν και δέχθηκαν τη δική Του Σωτη­ρία!


www.greekfreechurch.com.au